{"id":667,"date":"2022-06-02T08:30:01","date_gmt":"2022-06-02T06:30:01","guid":{"rendered":"https:\/\/medical.edu.pl\/aktualnosci\/?p=667"},"modified":"2025-08-14T14:21:46","modified_gmt":"2025-08-14T12:21:46","slug":"opieka-nad-chorymi-w-podeszlym-wieku-a-zywienie-dojelitowe-i-pozajelitowe","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/medical.edu.pl\/aktualnosci\/opieka-nad-chorymi-w-podeszlym-wieku-a-zywienie-dojelitowe-i-pozajelitowe\/","title":{"rendered":"Opieka nad chorymi w podesz\u0142ym wieku a \u017cywienie dojelitowe i pozajelitowe"},"content":{"rendered":"<p><b>\u017bywienie parenteralne<\/b><span style=\"font-weight: 400;\"> &#8211; czyli inaczej pozajelitowe &#8211; jest niezb\u0119dne wtedy, gdy pacjent nie jest w stanie sam spo\u017cywa\u0107 lub trawi\u0107 posi\u0142k\u00f3w. Ma to miejsce w przebiegu niekt\u00f3rych chor\u00f3b lub po zabiegach, kt\u00f3re czasowo b\u0105d\u017a stale wy\u0142\u0105czaj\u0105 przew\u00f3d pokarmowy ze swoich czynno\u015bci. Mo\u017cemy tu wyr\u00f3\u017cni\u0107 na przyk\u0142ad:<\/span><\/p>\n<ul>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">niewydolno\u015b\u0107 uk\u0142adu pokarmowego,<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">niewydolno\u015b\u0107 nerek, w\u0105troby, trzustki,<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">rozleg\u0142e oparzenia, operacje,<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">choroby nowotworowe, chemio- i radioterapia,<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><b>niedo\u017cywienie<\/b><span style=\"font-weight: 400;\">.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Preparaty \u017cywieniowe przygotowywane s\u0105 na bie\u017c\u0105co, z uwzgl\u0119dnieniem <\/span><b>indywidualnych potrzeb<\/b><span style=\"font-weight: 400;\"> &#8211;\u00a0bierze si\u0119 pod uwag\u0119 stan chorego, aktualn\u0105 wydolno\u015b\u0107 metaboliczn\u0105 oraz zapotrzebowanie energetyczne. Zlecenie ka\u017cdorazowo jest realizowane w aptece szpitalnej, gdzie przygotowywane jest przez farmaceut\u00f3w w\u00a0specjalnie do tego przygotowanym, sterylnym pomieszczeniu.<\/span><\/p>\n<div id=\"ez-toc-container\" class=\"ez-toc-v2_0_76 counter-hierarchy ez-toc-counter ez-toc-grey ez-toc-container-direction\">\n<div class=\"ez-toc-title-container\">\n<span class=\"ez-toc-title-toggle\"><a href=\"#\" class=\"ez-toc-pull-right ez-toc-btn ez-toc-btn-xs ez-toc-btn-default ez-toc-toggle\" aria-label=\"Toggle Table of Content\"><span class=\"ez-toc-js-icon-con\"><span class=\"\"><span class=\"eztoc-hide\" style=\"display:none;\">Toggle<\/span><span class=\"ez-toc-icon-toggle-span\"><svg style=\"fill: #999;color:#999\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" class=\"list-377408\" width=\"20px\" height=\"20px\" viewBox=\"0 0 24 24\" fill=\"none\"><path d=\"M6 6H4v2h2V6zm14 0H8v2h12V6zM4 11h2v2H4v-2zm16 0H8v2h12v-2zM4 16h2v2H4v-2zm16 0H8v2h12v-2z\" fill=\"currentColor\"><\/path><\/svg><svg style=\"fill: #999;color:#999\" class=\"arrow-unsorted-368013\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" width=\"10px\" height=\"10px\" viewBox=\"0 0 24 24\" version=\"1.2\" baseProfile=\"tiny\"><path d=\"M18.2 9.3l-6.2-6.3-6.2 6.3c-.2.2-.3.4-.3.7s.1.5.3.7c.2.2.4.3.7.3h11c.3 0 .5-.1.7-.3.2-.2.3-.5.3-.7s-.1-.5-.3-.7zM5.8 14.7l6.2 6.3 6.2-6.3c.2-.2.3-.5.3-.7s-.1-.5-.3-.7c-.2-.2-.4-.3-.7-.3h-11c-.3 0-.5.1-.7.3-.2.2-.3.5-.3.7s.1.5.3.7z\"\/><\/svg><\/span><\/span><\/span><\/a><\/span><\/div>\n<nav><ul class='ez-toc-list ez-toc-list-level-1 ' ><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-1\" href=\"https:\/\/medical.edu.pl\/aktualnosci\/opieka-nad-chorymi-w-podeszlym-wieku-a-zywienie-dojelitowe-i-pozajelitowe\/#Zywienie_osob_starszych\" >\u017bywienie os\u00f3b starszych\u00a0<\/a><ul class='ez-toc-list-level-3' ><li class='ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-2\" href=\"https:\/\/medical.edu.pl\/aktualnosci\/opieka-nad-chorymi-w-podeszlym-wieku-a-zywienie-dojelitowe-i-pozajelitowe\/#Zywienie_dojelitowe_i_pozajelitowe\" >\u017bywienie dojelitowe i pozajelitowe<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-3\" href=\"https:\/\/medical.edu.pl\/aktualnosci\/opieka-nad-chorymi-w-podeszlym-wieku-a-zywienie-dojelitowe-i-pozajelitowe\/#Zywienie_pozajelitowe_%E2%80%93_wytyczne\" >\u017bywienie pozajelitowe &#8211; wytyczne<\/a><\/li><\/ul><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-4\" href=\"https:\/\/medical.edu.pl\/aktualnosci\/opieka-nad-chorymi-w-podeszlym-wieku-a-zywienie-dojelitowe-i-pozajelitowe\/#Zywienie_parenteralne_w_warunkach_domowych\" >\u017bywienie parenteralne w warunkach domowych<\/a><\/li><\/ul><\/nav><\/div>\n<h2><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Zywienie_osob_starszych\"><\/span><span style=\"font-weight: 400;\">\u017bywienie os\u00f3b starszych\u00a0<\/span><span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n<p><a title=\"Kurs specjalistyczny \u017cywienie dojelitowe i pozajelitowe dla piel\u0119gniarek\" href=\"https:\/\/medical.edu.pl\/kursy\/159\/kurs-specjalistyczny-zywienie-dojelitowe-i-pozajelitowe-dla-pielegniarek\"><span style=\"font-weight: 400;\">\u017bywienie parenteralne<\/span><\/a><span style=\"font-weight: 400;\"> u senior\u00f3w wymaga specjalnej uwagi, gdy\u017c ta grupa pacjent\u00f3w jest szczeg\u00f3lnie podatna na <\/span><b>r\u00f3\u017cnego rodzaju powik\u0142ania<\/b><span style=\"font-weight: 400;\">. Ich przyczyn\u0105 mog\u0105 by\u0107 trudno\u015bci z obs\u0142ug\u0105 i piel\u0119gnacj\u0105 cewnika wykorzystywanego do \u017cywienia pozajelitowego w domu, ale r\u00f3wnie\u017c wyst\u0119powanie chor\u00f3b wsp\u00f3\u0142istniej\u0105cych &#8211; mog\u0105 one powodowa\u0107 problemy z przyswajaniem tego typu pokarm\u00f3w.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Opieka nad pacjentami w wieku podesz\u0142ym wymaga indywidualnego podej\u015bcia i wnikliwej oceny nast\u0119pstw zwi\u0105zanych z wiekiem. Spe\u0142nienie wymaga\u0144 starszych pacjent\u00f3w poprzez odpowiedni dob\u00f3r cewnika\u00a0<\/span><span style=\"font-weight: 400;\">i preparatu do \u017cywienia pozajelitowego dla ka\u017cdego pacjenta indywidualnie mo\u017ce pom\u00f3c w minimalizowaniu powik\u0142a\u0144 zwi\u0105zanych <\/span><b>\u017cywieniem parenteralnym<\/b><span style=\"font-weight: 400;\">.<\/span><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/medical.edu.pl\/kursy\/159\/kurs-specjalistyczny-zywienie-dojelitowe-i-pozajelitowe-dla-pielegniarek\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-1027\" src=\"https:\/\/medical.edu.pl\/aktualnosci\/wp-content\/uploads\/2018\/06\/baner_linkuj\u0105cy.png\" alt=\"\" width=\"1040\" height=\"260\" srcset=\"https:\/\/medical.edu.pl\/aktualnosci\/wp-content\/uploads\/2018\/06\/baner_linkuj\u0105cy.png 1040w, https:\/\/medical.edu.pl\/aktualnosci\/wp-content\/uploads\/2018\/06\/baner_linkuj\u0105cy-300x75.png 300w, https:\/\/medical.edu.pl\/aktualnosci\/wp-content\/uploads\/2018\/06\/baner_linkuj\u0105cy-768x192.png 768w, https:\/\/medical.edu.pl\/aktualnosci\/wp-content\/uploads\/2018\/06\/baner_linkuj\u0105cy-1024x256.png 1024w, https:\/\/medical.edu.pl\/aktualnosci\/wp-content\/uploads\/2018\/06\/baner_linkuj\u0105cy-696x174.png 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 1040px) 100vw, 1040px\" \/><\/a><\/p>\n<h3><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Zywienie_dojelitowe_i_pozajelitowe\"><\/span><span style=\"font-weight: 400;\">\u017bywienie dojelitowe i pozajelitowe<\/span><span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">W celu <\/span><b>poprawy stanu od\u017cywienia<\/b><span style=\"font-weight: 400;\">, w ka\u017cdym przypadku preferowana jest poda\u017c substancji od\u017cywczych bezpo\u015brednio do przewodu pokarmowego (\u017cywienie dojelitowe) &#8211; obecnie jest dost\u0119pna bardzo du\u017ca liczba preparat\u00f3w opracowanych specjalnie dla pacjent\u00f3w zagro\u017conych niedo\u017cywieniem. Jednak\u017ce w przypadku, gdy nie jest to mo\u017cliwe, stosowane s\u0105 metody \u017cywienia pozajelitowego:<\/span><\/p>\n<ul>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">za pomoc\u0105 cewnika za\u0142oz\u0307onego do z\u0307y\u0142y centralnej,<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">kaniuli za\u0142oz\u0307onej do z\u0307y\u0142y obwodowej,<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">poprzez przetok\u0119 te\u0328tniczo-z\u0307yln\u0105.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Forma podania zale\u017cna jest od stanu pacjenta, jego potrzeb i <\/span><b>mo\u017cliwo\u015bci organizmu<\/b><span style=\"font-weight: 400;\"> &#8211; wszystkie kwestie zwi\u0105zane z tym procesem ustalane s\u0105 przez lekarza.<\/span><\/p>\n<h3><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Zywienie_pozajelitowe_%E2%80%93_wytyczne\"><\/span><span style=\"font-weight: 400;\">\u017bywienie pozajelitowe &#8211; wytyczne<\/span><span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">\u017bywienie pozajelitowe &#8211; b\u0119d\u0105c procesem inwazyjnym &#8211; niesie ze sob\u0105 ryzyko powik\u0142a\u0144, dlatego te\u017c musi by\u0107 dok\u0142adnie zaplanowane. Uwzgl\u0119dnia si\u0119 tutaj zar\u00f3wno czas trwania terapii, drog\u0119 podania jak i <\/span><b>poda\u017c sk\u0142adnik\u00f3w od\u017cywczych<\/b><span style=\"font-weight: 400;\">. W sk\u0142adzie mieszanki mo\u017cemy jednak wyr\u00f3\u017cni\u0107 takie sk\u0142adniki, jak: bia\u0142ka, t\u0142uszcze, w\u0119glowodany, elektrolity, witaminy oraz pierwiastki \u015bladowe, zawieszone w roztworze wodnym lub emulsji t\u0142uszczowej.\u00a0 S\u0105 to elementy niezb\u0119dne do prawid\u0142owego funkcjonowania organizmu. Czasami do mieszanek dodaje si\u0119 r\u00f3wnie\u017c leki, kt\u00f3re usprawniaj\u0105 proces leczenia.\u00a0<\/span><\/p>\n<h2><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Zywienie_parenteralne_w_warunkach_domowych\"><\/span><span style=\"font-weight: 400;\">\u017bywienie parenteralne w warunkach domowych<\/span><span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">\u017bywienie parenteralne jest procesem, kt\u00f3ry wymaga odpowiedniej <\/span><b>wiedzy, wprawy i uwagi<\/b><span style=\"font-weight: 400;\">. Pomimo zaawansowanej technologii oraz wysokiej standaryzacji metod, podczas prowadzenia \u017cywienia pozajelitowego mog\u0105 wyst\u0105pi\u0107 rozmaite powik\u0142ania, takie jak:\u00a0<\/span><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft wp-image-668\" src=\"https:\/\/medical.edu.pl\/aktualnosci\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/0007KXXAVEBDYQTU-C122-F4-300x200.jpg\" alt=\"\u017cywienie pozajelitowe\" width=\"263\" height=\"175\" srcset=\"https:\/\/medical.edu.pl\/aktualnosci\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/0007KXXAVEBDYQTU-C122-F4-300x200.jpg 300w, https:\/\/medical.edu.pl\/aktualnosci\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/0007KXXAVEBDYQTU-C122-F4-768x512.jpg 768w, https:\/\/medical.edu.pl\/aktualnosci\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/0007KXXAVEBDYQTU-C122-F4-696x464.jpg 696w, https:\/\/medical.edu.pl\/aktualnosci\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/0007KXXAVEBDYQTU-C122-F4-630x420.jpg 630w, https:\/\/medical.edu.pl\/aktualnosci\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/0007KXXAVEBDYQTU-C122-F4.jpg 815w\" sizes=\"auto, (max-width: 263px) 100vw, 263px\" \/><\/p>\n<ul>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">zesp\u00f3\u0142 szoku pokarmowego,<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">odcewnikowe zapalenie krwi,<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">posocznica,<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">zaka\u017cenia sk\u00f3ry,\u00a0<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">zaburzenia glikemii,<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">zaburzenia lipidowe,\u00a0<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">niedo\u017cywienie.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Bardzo wa\u017cna jest sta\u0142a <\/span><b>ocena stanu od\u017cywienia<\/b><span style=\"font-weight: 400;\"> i nadzorowanie procesu przez osoby wykwalifikowane &#8211; szczeg\u00f3lnie istotne jest to podczas opieki nad osobami starszymi, kt\u00f3re mog\u0105 nie by\u0107 w stanie samodzielnie poradzi\u0107 sobie z obs\u0142ug\u0105 sprz\u0119tu i kontrol\u0105 stanu swojego organizmu. Opieka piel\u0119gniarska odgrywa wi\u0119c bardzo istotn\u0105 rol\u0119 w tym procesie &#8211; piel\u0119gniarka aktywnie uczestniczy w realizacji programu, prowadz\u0105c edukacj\u0119 \u017cywieniow\u0105, oraz wsp\u00f3\u0142uczestniczy w ocenie stanu od\u017cywienia; systematycznie kontroluje spos\u00f3b \u017cywienia, ocenia wska\u017aniki od\u017cywienia i wykonuje niezb\u0119dne pomiary. Piel\u0119gniarki edukuj\u0105 r\u00f3wnie\u017c pacjenta lub jego opiekun\u00f3w, w jaki spos\u00f3b <\/span><b>poprawnie przeprowadza\u0107 proces \u017cywienia<\/b><span style=\"font-weight: 400;\">.<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u017bywienie parenteralne &#8211; czyli inaczej pozajelitowe &#8211; jest niezb\u0119dne wtedy, gdy pacjent nie jest w stanie sam spo\u017cywa\u0107 lub trawi\u0107 posi\u0142k\u00f3w. Ma to miejsce w przebiegu niekt\u00f3rych chor\u00f3b lub po zabiegach, kt\u00f3re czasowo b\u0105d\u017a stale wy\u0142\u0105czaj\u0105 przew\u00f3d pokarmowy ze swoich czynno\u015bci. Mo\u017cemy tu wyr\u00f3\u017cni\u0107 na przyk\u0142ad: niewydolno\u015b\u0107 uk\u0142adu pokarmowego, niewydolno\u015b\u0107 nerek, w\u0105troby, trzustki, rozleg\u0142e oparzenia, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":9,"featured_media":972,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[942],"tags":[],"class_list":["post-667","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-opiekun-osob-starszych"],"aioseo_notices":[],"modified_by":"digital","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/medical.edu.pl\/aktualnosci\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/667","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/medical.edu.pl\/aktualnosci\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/medical.edu.pl\/aktualnosci\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/medical.edu.pl\/aktualnosci\/wp-json\/wp\/v2\/users\/9"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/medical.edu.pl\/aktualnosci\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=667"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/medical.edu.pl\/aktualnosci\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/667\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1981,"href":"https:\/\/medical.edu.pl\/aktualnosci\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/667\/revisions\/1981"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/medical.edu.pl\/aktualnosci\/wp-json\/wp\/v2\/media\/972"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/medical.edu.pl\/aktualnosci\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=667"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/medical.edu.pl\/aktualnosci\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=667"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/medical.edu.pl\/aktualnosci\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=667"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}