{"id":489,"date":"2021-10-05T14:40:24","date_gmt":"2021-10-05T12:40:24","guid":{"rendered":"https:\/\/medical.edu.pl\/aktualnosci\/?p=489"},"modified":"2025-08-14T12:40:53","modified_gmt":"2025-08-14T10:40:53","slug":"co-to-jest-zywienie-pozajelitowe","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/medical.edu.pl\/aktualnosci\/co-to-jest-zywienie-pozajelitowe\/","title":{"rendered":"Co to jest \u017cywienie pozajelitowe?"},"content":{"rendered":"<p><span style=\"font-weight: 400;\">Wiele chor\u00f3b powoduje niemo\u017cno\u015b\u0107 standardowego, doustnego spo\u017cywania posi\u0142k\u00f3w, co skutkuje niedo\u017cywieniem i &#8211; w konsekwencji &#8211; wyniszczeniem organizmu. Zosta\u0142y jednak opracowane metody, dzi\u0119ki kt\u00f3rym mo\u017cna zapobiega\u0107 niedoborom \u017cywieniowym i tym samym usprawni\u0107 proces leczenia.\u00a0<\/span><\/p>\n<div id=\"ez-toc-container\" class=\"ez-toc-v2_0_76 counter-hierarchy ez-toc-counter ez-toc-grey ez-toc-container-direction\">\n<div class=\"ez-toc-title-container\">\n<span class=\"ez-toc-title-toggle\"><a href=\"#\" class=\"ez-toc-pull-right ez-toc-btn ez-toc-btn-xs ez-toc-btn-default ez-toc-toggle\" aria-label=\"Toggle Table of Content\"><span class=\"ez-toc-js-icon-con\"><span class=\"\"><span class=\"eztoc-hide\" style=\"display:none;\">Toggle<\/span><span class=\"ez-toc-icon-toggle-span\"><svg style=\"fill: #999;color:#999\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" class=\"list-377408\" width=\"20px\" height=\"20px\" viewBox=\"0 0 24 24\" fill=\"none\"><path d=\"M6 6H4v2h2V6zm14 0H8v2h12V6zM4 11h2v2H4v-2zm16 0H8v2h12v-2zM4 16h2v2H4v-2zm16 0H8v2h12v-2z\" fill=\"currentColor\"><\/path><\/svg><svg style=\"fill: #999;color:#999\" class=\"arrow-unsorted-368013\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" width=\"10px\" height=\"10px\" viewBox=\"0 0 24 24\" version=\"1.2\" baseProfile=\"tiny\"><path d=\"M18.2 9.3l-6.2-6.3-6.2 6.3c-.2.2-.3.4-.3.7s.1.5.3.7c.2.2.4.3.7.3h11c.3 0 .5-.1.7-.3.2-.2.3-.5.3-.7s-.1-.5-.3-.7zM5.8 14.7l6.2 6.3 6.2-6.3c.2-.2.3-.5.3-.7s-.1-.5-.3-.7c-.2-.2-.4-.3-.7-.3h-11c-.3 0-.5.1-.7.3-.2.2-.3.5-.3.7s.1.5.3.7z\"\/><\/svg><\/span><\/span><\/span><\/a><\/span><\/div>\n<nav><ul class='ez-toc-list ez-toc-list-level-1 ' ><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-1\" href=\"https:\/\/medical.edu.pl\/aktualnosci\/co-to-jest-zywienie-pozajelitowe\/#Kiedy_jest_konieczne_stosowanie_zywienia_pozajelitowego\" >Kiedy jest konieczne stosowanie \u017cywienia pozajelitowego?<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-2\" href=\"https:\/\/medical.edu.pl\/aktualnosci\/co-to-jest-zywienie-pozajelitowe\/#Co_znajduje_sie_w_mieszankach_przeznaczonych_do_zywienia_parenteralnego\" >Co znajduje si\u0119 w mieszankach przeznaczonych do \u017cywienia parenteralnego?<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-3\" href=\"https:\/\/medical.edu.pl\/aktualnosci\/co-to-jest-zywienie-pozajelitowe\/#W_jaki_sposob_przebiega_zywienie_pozajelitowe\" >W jaki spos\u00f3b przebiega \u017cywienie pozajelitowe?<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-4\" href=\"https:\/\/medical.edu.pl\/aktualnosci\/co-to-jest-zywienie-pozajelitowe\/#Kurs_zywienia_pozajelitowego_%E2%80%93_gdzie_mozna_zrobic\" >Kurs \u017cywienia pozajelitowego &#8211; gdzie mo\u017cna zrobi\u0107?<\/a><\/li><\/ul><\/nav><\/div>\n<h2><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Kiedy_jest_konieczne_stosowanie_zywienia_pozajelitowego\"><\/span><span style=\"font-weight: 400;\">Kiedy jest konieczne stosowanie \u017cywienia pozajelitowego?<\/span><span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n<p><b>\u017bywienie parenteralne<\/b><span style=\"font-weight: 400;\"> &#8211; czyli inaczej pozajelitowe &#8211; jest niezb\u0119dne, gdy pacjent nie jest w stanie spo\u017cywa\u0107 lub trawi\u0107 samodzielnie posi\u0142k\u00f3w. Ma to miejsce w przebiegu niekt\u00f3rych chor\u00f3b lub po zabiegach, kt\u00f3re czasowo lub na sta\u0142e wy\u0142\u0105czaj\u0105 przew\u00f3d pokarmowy ze swoich czynno\u015bci. Mo\u017cemy tu wyr\u00f3\u017cni\u0107 na przyk\u0142ad:<\/span><\/p>\n<ul>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">niewydolno\u015b\u0107 uk\u0142adu pokarmowego: uszkodzenie jelit, zw\u0119\u017cenie prze\u0142yku, choroba Crohna;<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">niewydolno\u015b\u0107 nerek, w\u0105troby, trzustki;<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">rozleg\u0142e oparzenia, operacje;<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">choroby nowotworowe, chemio- i radioterapia;<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">stany zapalne jelit;<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">niedo\u017cywienie<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Preparaty do podawania pacjentom s\u0105 <strong>przygotowywane na bie\u017c\u0105co<\/strong>, z uwzgl\u0119dnieniem indywidualnych potrzeb &#8211;\u00a0bierze si\u0119 pod uwag\u0119 stan chorego, aktualn\u0105 wydolno\u015b\u0107 metaboliczn\u0105 oraz zapotrzebowanie energetyczne. Zlecenie ka\u017cdorazowo jest realizowane w aptece szpitalnej, gdzie przygotowywane jest przez farmaceut\u00f3w w\u00a0specjalnie do tego przygotowanym, sterylnym pomieszczeniu.\u00a0<\/span><\/p>\n<h2><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Co_znajduje_sie_w_mieszankach_przeznaczonych_do_zywienia_parenteralnego\"><\/span><span style=\"font-weight: 400;\">Co znajduje si\u0119 w mieszankach przeznaczonych do \u017cywienia parenteralnego?<\/span><span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">\u017bywienie pozajelitowe &#8211; b\u0119d\u0105c procesem inwazyjnym &#8211; niesie ze sob\u0105 ryzyko powik\u0142a\u0144, dlatego te\u017c musi by\u0107 dok\u0142adnie zaplanowane. Uwzgl\u0119dnia si\u0119 tutaj zar\u00f3wno czas trwania terapii, drog\u0119 podania jak i poda\u017c sk\u0142adnik\u00f3w od\u017cywczych. W sk\u0142adzie mieszanki mo\u017cemy jednak wyr\u00f3\u017cni\u0107 takie sk\u0142adniki, jak: bia\u0142ka, t\u0142uszcze, w\u0119glowodany, elektrolity, witaminy oraz pierwiastki \u015bladowe, zawieszone w roztworze wodnym lub emulsji t\u0142uszczowej.\u00a0 S\u0105 to wszystkie elementy, niezb\u0119dne do prawid\u0142owego funkcjonowania organizmu. Czasami do mieszanek dodaje si\u0119 r\u00f3wnie\u017c leki, usprawniaj\u0105c proces leczenia.<\/span><\/p>\n<h2><span class=\"ez-toc-section\" id=\"W_jaki_sposob_przebiega_zywienie_pozajelitowe\"><\/span><span style=\"font-weight: 400;\">W jaki spos\u00f3b przebiega \u017cywienie pozajelitowe?<\/span><span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Sk\u0142adniki od\u017cywcze podczas \u017cywienia pozajelitowego podawane s\u0105 drog\u0105 do\u017cyln\u0105. Substancja umieszczana jest w silikonowym worku, i za pomoc\u0105 cewnika wprowadzana bezpo\u015brednio do krwiobiegu pacjenta. W\u00a0zale\u017cno\u015bci od schorzenia, mo\u017cna wyr\u00f3\u017cni\u0107 trzy drogi podania:<\/span><\/p>\n<ul>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">centralne &#8211; przy pomocy cewnika, zak\u0142adanego do \u017cy\u0142y centralnej &#8211; stosowane najcz\u0119\u015bciej przy d\u0142ugotrwa\u0142ej terapii;<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">obwodowe &#8211; poprzez wprowadzenie kaniuli do \u017cy\u0142y obwodowej (najcz\u0119\u015bciej przedramienia) &#8211; stosowane przy terapii kr\u00f3tkoterminowej;<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">poprzez przetok\u0119 t\u0119tniczo-\u017cyln\u0105 &#8211; przy d\u0142ugoterminowej terapii, podczas kt\u00f3rej niemo\u017cliwe jest zastosowanie wk\u0142ucia centralnego<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><a href=\"https:\/\/medical.edu.pl\/\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-1027 size-full\" src=\"https:\/\/medical.edu.pl\/aktualnosci\/wp-content\/uploads\/2018\/06\/baner_linkuj\u0105cy.png\" alt=\"\" width=\"1040\" height=\"260\" srcset=\"https:\/\/medical.edu.pl\/aktualnosci\/wp-content\/uploads\/2018\/06\/baner_linkuj\u0105cy.png 1040w, https:\/\/medical.edu.pl\/aktualnosci\/wp-content\/uploads\/2018\/06\/baner_linkuj\u0105cy-300x75.png 300w, https:\/\/medical.edu.pl\/aktualnosci\/wp-content\/uploads\/2018\/06\/baner_linkuj\u0105cy-768x192.png 768w, https:\/\/medical.edu.pl\/aktualnosci\/wp-content\/uploads\/2018\/06\/baner_linkuj\u0105cy-1024x256.png 1024w, https:\/\/medical.edu.pl\/aktualnosci\/wp-content\/uploads\/2018\/06\/baner_linkuj\u0105cy-696x174.png 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 1040px) 100vw, 1040px\" \/><\/a><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Zar\u00f3wno przygotowanie mieszanki, jak i jej podawanie, powinno odbywa\u0107 si\u0119 w <strong>sterylnych warunkach<\/strong>. Nale\u017cy zadba\u0107 o higien\u0119 pomieszczenia, r\u0105k oraz cewnika, aby zminimalizowa\u0107 ryzyko rozwoju bakterii i\u00a0powstania powik\u0142a\u0144. Proces \u017cywienia do\u017cylnego odbywa si\u0119 w warunkach szpitalnych, jednak\u017ce je\u017celi choroba pacjenta wymaga terapii wieloletniej, mo\u017cna j\u0105 przeprowadza\u0107 w domu. Zale\u017cne jest to jednak od stanu chorego, jego umiej\u0119tno\u015bci i tylko po odpowiednim szkoleniu przez personel medyczny. Gotowe mieszanki s\u0105 wtedy dowo\u017cone do miejsca zamieszkania &#8211; proces ten jest refundowany przez Narodowy Fundusz Zdrowia.<\/span><\/p>\n<h2><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Kurs_zywienia_pozajelitowego_%E2%80%93_gdzie_mozna_zrobic\"><\/span><span style=\"font-weight: 400;\">Kurs \u017cywienia pozajelitowego &#8211; gdzie mo\u017cna zrobi\u0107?<\/span><span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">\u017bywienie parenteralne jest procesem, kt\u00f3ry wymaga odpowiedniej wiedzy, wprawy i uwagi. Ze wzgl\u0119du na du\u017ce ryzyko powik\u0142a\u0144, przeprowadza go personel medyczny, kt\u00f3ry nast\u0119pnie &#8211; w przypadku terapii domowej &#8211; edukuje r\u00f3wnie\u017c pacjent\u00f3w. Zdobycie odpowiednich kwalifikacji zapewnia np. <\/span><a title=\"Kurs \u017cywienia pozajelitowego i dojelitowego\" href=\"https:\/\/medical.edu.pl\/kursy\/159\/kurs-specjalistyczny-zywienie-dojelitowe-i-pozajelitowe-dla-pielegniarek\"><span style=\"font-weight: 400;\">kurs \u017cywienia pozajelitowego i\udb40\udd8e\u00a0dojelitowego<\/span><\/a><span style=\"font-weight: 400;\">, kt\u00f3ry przygotowuje personel medyczny do samodzielnego udzielania \u015bwiadcze\u0144 zdrowotnych w\u00a0zakresie opieki nad chorym z zastosowanym \u017cywieniem pozajelitowym i dojelitowym. Realizowany jest on zgodnie z programem kszta\u0142cenia zatwierdzonym przez Ministra Zdrowia i opublikowanym przez Centrum Kszta\u0142cenia Podyplomowego Piel\u0119gniarek i Po\u0142o\u017cnych. <\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Uko\u0144czenie kursu zostaje potwierdzone certyfikatem oraz kart\u0105 kwalifikacyjn\u0105, kt\u00f3ra zgodnie z\u00a0Rozporz\u0105dzeniem Ministra Zdrowia z dnia 30 wrze\u015bnia 2016 r. w\u00a0sprawie kszta\u0142cenia podyplomowego piel\u0119gniarek i po\u0142o\u017cnych, stanowi potwierdzenie uko\u0144czenia szkolenia.<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Wiele chor\u00f3b powoduje niemo\u017cno\u015b\u0107 standardowego, doustnego spo\u017cywania posi\u0142k\u00f3w, co skutkuje niedo\u017cywieniem i &#8211; w konsekwencji &#8211; wyniszczeniem organizmu. Zosta\u0142y jednak opracowane metody, dzi\u0119ki kt\u00f3rym mo\u017cna zapobiega\u0107 niedoborom \u017cywieniowym i tym samym usprawni\u0107 proces leczenia.\u00a0 Kiedy jest konieczne stosowanie \u017cywienia pozajelitowego? \u017bywienie parenteralne &#8211; czyli inaczej pozajelitowe &#8211; jest niezb\u0119dne, gdy pacjent nie jest w stanie [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":9,"featured_media":1019,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[940],"tags":[987,951,952,953,950],"class_list":["post-489","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kurs-dla-pielegniarek","tag-kurs-zywienia-pozajelitowego-i-dojelitowego","tag-zywienie-dojelitowe","tag-zywienie-dozylne","tag-zywienie-parenteralne","tag-zywienie-pozajelitowe"],"aioseo_notices":[],"modified_by":"digital","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/medical.edu.pl\/aktualnosci\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/489","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/medical.edu.pl\/aktualnosci\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/medical.edu.pl\/aktualnosci\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/medical.edu.pl\/aktualnosci\/wp-json\/wp\/v2\/users\/9"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/medical.edu.pl\/aktualnosci\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=489"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/medical.edu.pl\/aktualnosci\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/489\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1950,"href":"https:\/\/medical.edu.pl\/aktualnosci\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/489\/revisions\/1950"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/medical.edu.pl\/aktualnosci\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1019"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/medical.edu.pl\/aktualnosci\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=489"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/medical.edu.pl\/aktualnosci\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=489"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/medical.edu.pl\/aktualnosci\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=489"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}